Sunday, 20 November 2016

NUN KAIHRUAITU ATÂN

Eng anga hmeltha, ngo leh duhawm pawh ni mahla, i hlimthlâ erawh a dum zel tho vang;
          Chuvângin mi zawng zawng tilâwm turin i tha famkim lo a ni tih inhria la, a tha thei ang berin nung ang che.

I nalhin i mawi a, i hmêl a tha a ni mai thei. Hna sâng vuanin sum tam tak i nei a, i duh leh ît zâwng chu i hlah lo a ni thei. Eng hunah nge i thih dâwn tih erawh i hre si lo. Thlânmuala i zâlna tur tlâwmngai taka laitute chu eng vaka i ngaih ngai lohte, i in leh lo rawn chuangkai zen zen lote an ni ngei ang;
          Tu chungah mah inchhuang ngai suh ang che.

Tunlai mîl ang zêla awm hi a that rualin, chhûngkaw khawsak dinhmun mîla awm hi a zahawm zâwk a;
          In chhûngkaw khawsak dinhmun hrechiang ang che.

Chanchin tha lo hi khawvêla Mechanic thiam ber pawhin an siam tha thei tawh lova;
          Neih loh hrâm tum ang che.

I thuam, i incheina chu a lo mawi a ni thei e. Mahse, mi ruala titi i vawrh chhuah ve thiam loha, mi nuih ruala i nuih ve theih loh chuan i mawi thlâwn mai a ni;
          I sum lâkluh milin inchei thin ang che.

'Neih hmanga thangchhuah' thinte hnênah chuan 'Nun hmanga thangchhuah hlutzia' kawhhmuh la;
          'Pâwla nghehna thuthlung' thlahleltute hnênah chuan 'Nun thatnathuthlung' chungnun zâwk zia lantîr thinang che.

Eng ang pawhin i thiamna chu sâng mahse, 'Naktûk' hi chu i hmu phâk ngai chuang lovang;
          I 'Naktûk hun' atân hun duhawm i neih theih nan i 'Vawiin hun' hi hmang tha ang che.

Mahni intodelh mi nih tum la, thilpêk dawngtu ni lovin, a petu nih tum zâwk thin ang che;
          Englo lâk aiin pêkin lukhâwng a nei zâwk si a.

Eng anga tam thian tha pawh nei mahla thihna kotlâng i thlen meuh chuan, nangmah bâkin i liam chuang lovang;
          I thlarau nun kha ngaihtuah fo thin ang che.

Kan hma hunte hi lo hre lâwk ni ila chuan hreawm kan tawrh kher a ngai lovang a, hlawhchham ta te pawh hi an awm ka ring lo;
          Harsatnate hi mitin tâna siam a ni a, vanduai bîk avânga tawng kan ni lo va, kan hlutzia tehna mai zâwk a ni.

Mihring hian beisei tûr nei tawh lova a in hriat tawh chuan nung reng chungin a thi mêk tihna a ni. Beiseina hi Mihringte min tichak a, min tichheltu a ni. Chutih rual chuan, beisei tûr dik beisei erawh a hlu leh zual;
          Pathian beisei rawh, amahah chuan damna a awm si a.

Nih loh ngamna hmangin nihna lâwmtute chungah i thla zâr la;
          'Tamna' aiin 'Takna' thlang ngam zâwk ang che.

Midangte beiseina tihchhiatsaktu ni ngai suh ang che;
          An neih chhun pawh a ni thei.

Tumah mahni chauhvin an nung chhuak zo ngai lo tih hre reng la. Nangmah tanpuitute hnênah lâwmthu sawi theihna thinlung pû la;
          I tân an hlutzia hrilh hreh suh ang che.

Nitin eizawnga hnathawkte ngaihlûin zah thiam ang che;
          An hnathawh eng ang pawha nêp angin lang mah se.

'Tisa model' aiin 'Thinlung model' ngaipawimawh zâwk la, 'En vawng vawng tlâk' nih ai chuan 'Entawn tlâk' nih tum zâwk ang che;
          Pâwnlam lan sân chu vawikhat mitkhap atân chauh a ni a, chhûngril mawina erawh chu damchhûng daih a ni si a.

Pangpâr hian a nihna ang ang zahpui lo leh thup lova a rawn pâr chhuahpui thin avâng hian 'a mawi' kan ti thin. Hringfâte zîngah hian 'mahni' nihna thup a, a dera langchhuak thinte hi 'an mawi ngai lo';
          I nihna kha zahpui ngai suh ang che.

          Mihring nun hlutna sâng ber leh, mihring damchhan hlu ber chu, kan mihringpuite tâna tangkâina nei zâwnga Pathian hriatna nunchhuahpui hi a ni.




HLAWNCHHING

Tuesday, 1 November 2016

HRINGNUN GAME

          Thu leh hla thiam tak nih hi ka thil châk berte zinga mi a ni. Nasa taka ka inzir chung pawhin ka hlawhchham leh fo thin. Ka chak lohna lai tak nimahse, bânsan tumna erawh ka nei ngailo. Thu leh hla thiam tak takte leh mithiam tak takte karah, Themtlêng tê zâwk anga inrawlh ve chhên hi ka bânsan hun chuan, ka lei taksa chu vaivutah a kir leh ta tihna a ni ang! Chuvangin, ka damlai hi chuan Themtlêng tê zâwkah ka tang reng mai nânge!

          He ka 'Hringnun Khêl Mual' zau tak maiah hian, keimah chauhvin ka 'Hringnun Game' chu ka khêl thin a. Mahni chauhva khelh chi, (Individual Game) a nih avangin lamtang/pawl neih a rem lo a ni. Nuam tih riau chângte chu awm ve bawk thin mahse, nuam aiin hreawm a tam zawk fova. Beidawnnain min tuam châng phei chuan, "Ka hlawhchham mai ang a...," tih te ngaihtuahin, bânsan mai te ka duh rum rum thin. Mahse, thil theih a ni silo. Chawlhlâwk a awm ve thei lova, bânsan theih a ni lova, engtiklai pawha tan mar pât a ngai zawk si a. Game hahthlâk tak zawng a lo ni! Ka beidawn zual châng phei chuan, kir leh mai châkin hnunglam ka hawi fo thin a, Aigupta sabêl ka ngai zual thin. Mahse, ka han thlir chian chuan, ka kalsan tâk thilte kha an lo hluiin an lo chhe tawh a, pawm leh châkawmin an tharlam tawh si lo. Ka kalsan tâk ka hlimna thinte pawh kha, beidawnna belhchhahtu mai an lo ni tawh si. Tin, ka han hawikual vel a, tuilâirapa awm mêkte ka han hmu a, an zinga chên ve châkawm khawpa nun hlimawm tak nei an nih loh avangin, hmalam ka pan a ngai a ni. He, "Kir leh nun" hi chuan ram ropui min thlen dawn lo tih ka hriat avangin hmalam ka pan hrâm hrâm a ni. Ka hmalam ka han thlir a, kawng bumboh tak piaha kawng zâwl nuam tak chu mittui far zawih zawih chunga thlirin, thlan tla zawih zawih chungin ka pan hrâm hrâm a ni. Chutah chuan hahdamna a awm tih ka hria a, beiseina tlêmtê ka la neih hi thanlen tir chungin chu hmun chu thlen hlân nghâkhlel takin ka pan hrâm hrâm a ni. Chu hmun ka thlen hun chuan, lungngaihna, beidawnna leh harsatna ka tawrhte avanga ka thinlung kehsawm chu "HNEHNA HLADO" ka chham khum thei dawn a ni tih ka hriat avangin. Chu hmun chu engtikah tak thleng thei ang i maw?

          Ni e, he hringnun game hi zawng, game hahthlâk tak zawng a lo ni! A 'fair lo' tih châng tam tak ka nei thin a, ka hnual leh rawih thin. Mahse, "Hnehna Hlado" chham thei tur chuan, 'Fair lo tak' atang pawhin 'Fair thei tura' kan 'Fight' ngam a tul si! Kan fight loh chuan hnehin kan awm dawn si a. Tlanchhiat a rem lo a ni. Reilotê hlimna hlawhchhuak tur pawhin hreawmna tam tak hmachhawna, paltlang a ngai fo thin. Kan damkhawchhuah ve theihna tur chuan, kan chêt chhuah ve a ngai thin. Hmuh theih loh kut kan vawn tâng tâng thin te, mamawh lote tâna kan thinlung kan hlan thin te, hrui tel lova kan inphuartirna zawng zawngte kha a vai takmeuha kan kalsan a ngai a ni; Kan chauhpuia kan thihpui hma ngei hian. Beiseina beitham tak nen pawh hian hringnun hi hmachhawn a lo har miah lo! Risk la ngam tura kan huaisen erawh a ngai ve a ni.





HLAWNCHHING

Monday, 24 October 2016

TALA-A LEVERS AWMZIA

          Tala (Padlock) ah hian Levers chi hrang hrang a awm a. 5 Levers te, 7 Levers te kan hmu fo thin in ka ring. Hêngte hi eng nge a awmzia tih hrelo erawh kan awm nual mai thei.

          Tala te hi Levers tam apiang hian chahbi milpui an nei tlêm a, an him deuh zâwk a ni âwm e. Levers kan tih chu 'a kalhfung' ti mai ila a dik âwm e. Levers an chhût dân chu hotê ni mahse, hriat loh ve theih tak a ni. An chhût dân chu hetiang hi a ni :-

          3 Levers an chhût dân hi entirna han tarlang ta ila. Lever number chin hnuailam number zawng kha puntir tûr a ni. Hetiang hian :- (1x2x3 = 6).

          5 Levers ah chuan :- (1x2x3x4x5 =120).

          Hemi awmzia chu 3 Levers Tala ah chuan khatiang Tala 6 zêlah a Chahbi mîlpui pakhat a awm zêl tihna a ni a, 5 Levers ah chuan 120 zêlah pakhat. 7 Levers ah phei chuan (1x2x3x4x5x6x7 = 5040) zêlah pakhat. Chutiang zelin...

          Helaia kan hman lâr ber pawl chu 7 Levers hi a ni a, 9 Levers hmang te pawh kan awm teuh maithei.




HLAWNCHHING

MIZORAM PIN CODE NUMBER

1. Aizawl - 796001

2. Aibawk - 796190

3. Armed Veng - 796008

4. Bawngkawn - 796014

5. Bilkhawthlir - 796091

6. Champhai - 796321

7. Chanmari - 796007

8. Chawngte - 796770

9. Darlawn - 796111

10. Diakkawn, Kolasib - 796082

11. Hnahthial - 796751

12. Kawnpui - 796070

13. Khawzawl - 796310

14. Kolasib - 796081

15. Kulikawn - 796005

16. Lawngtlai - 796891

17. Lengpui Airport - 796421

18. Lungdar 'E' - 796370

19. Lunglei - 796701

20. Mamit - 796441

21. Mizoram University - 796004

22. Ngopa - 796290

23. N. Vanlaiphai - 796184

24. 'W' Phaileng - 796431

25. Ramhlun - 796012

26. Reiêk - 796501

27. Saiha - 796901

28. Sairang - 796410

29. Saitual - 796261

30. Serchhip - 796181

31. S. Khawbung - 796320

32. Thenzawl - 796186

33. Thingsulthliah - 796161

34. Tlabung - 796751

35. Vairengte - 796101

36. Vaivakawn - 796009

37. Zawlnuam - 796471

38. Zemabawk - 796017

39. Zotlang, Lunglei - 796691

                    HLAWNCHHING

Monday, 17 October 2016

NEI VEHICLES REGISTRATION CODES

AS - ASSAM

AS-01 :- Guwahati and Kamrup region

AS-02 :- Nagaon

AS-03 :- Jorhat

AS-04 :- Sibsagar

AS-05 :-Golaghat

AS-06 :- Dibrugarh

AS-07 :- North Lakhimpur

AS-08 :- Dima Hasao

AS-09 :- Karbi Anglong

AS-10 :- Karimganj

AS-11 :- Cachar

AS-12 :- Sonitpur

AS-13 :- Darrang

AS-14 :- Nalbari

AS-15 :- Barpeta

AS-16 :- Kokrajhar

AS-17 :- Dhubri

AS-18 :- Goalpara

AS-19 :- Bongaigaon

AS-20 :- Assam State Transport Corporation

AS-21 :- Marigaon

AS-22 :- Dhemaji

AS-23 :- Tinsukia

AS-24 :- Hailakandi

AS-25 :- Guwahati (No longer used)

AS-30 :- Assam State Police

ML - MEGHALAYA

ML-01 :- Shillong (Govt. Vehicles)

ML-02 :- Shillong (Police Vehicles)

ML-03 :- Shillong (Transport Corporation)

ML-04 :- Jaintia Hills

ML-05 :- East Khasi Hills

ML-06 :- West Khasi Hills

ML-07 :- East Garo Hills

ML-08 :- West Garo Hills

ML-09 :- South Garo Hills

ML-10 :- Ribhoi

MN - MANIPUR

MN-01 :- Imphal

MN-02 :- Churachandpur

MN-03 :- Kangpoki

MN-04 :- Thoubal

NL - NAGALAND

NL-01 :- Kohima

NL-02 :- Mokokchung

NL-03 :- Tuensang

NL-04 :- Mon

NL-05 :- Wokha

NL-06 :- Zunhebeto

NL-07 :- Dimapur

NL-08 :- Phek

TR - TRIPURA

TR-01 :- Agartala

TR-02 :- Kaishahar

TR-03 :- Udaipur

AR - ARUNACHAL PRADESH

AR-01 :- Itanagar

AR-02 :- Itanagar (Commercial Vehicles of State Transport)

AR-03 :- Tawang

AR-04 :- Bomdila

AR-05 :- Seshadadspa

AR-06 :- Ziro

AR-07 :- Daporijo

AR-08 :- Along

AR-09 :- Pashigat

AR-10 :- Anini

AR-11 :- Tezu

AR-12 :- Changlang

AR-13 :- Khonsa

AR-14 :- Yingkiong

MZ - MIZORAM

MZ-01 :- Aizawl

MZ-02 :- Lunglei

MZ-03 :- Saiha

MZ-04 :- Champhai

MZ-05 :- Kolasib

MZ-06 :- Serchhip

MZ-07 :- Lawngtlai

MZ-08 :- Mamit

                    HLAWNCHHING

Thursday, 13 October 2016

KA THIANPA V. ROTLAWMLOVA THLAH NAN

V. Rotlawmlova (16.Aug.1985 - 12.Oct.2016)

          A vânglai takin thihna kut vâwt chuan a thliak ta!!! Ka naupan lai atanga ka thian kawmngeih berte zinga mi a ni a. A thihni thleng hian ka la ngai êm êm thin a ni.

          Mi nun ngil, hawihhâwm leh zaidam tak ni reng chunga i nun i hmangral thei bîk hi i awhawm ka ti ngawt mai. I awm hian thu tam tak sawi lêmlo mahla, i awm loh hian a reh leh êm êm si a. Englai mah hian i thinrim emaw i lungawilo hmêl hmuh tûr a awm ngai lova. Mi thenkhat angin Pathian hnenah vui dawn la, vuina tûr i nei ve teuh hian ka ring thin. A lang chhuak a awm ngei tûr a ni. Chu tak chu mi neih loh i neih nun awhawm bîk chu a ni. I natna tawrh zo zaite kha ka hua a, tih theih neih ka châk thin asin. Vânglai nun duhawm tak i hmang ve mêk a ni tia i chhûngten i laka beiseina sang tak an neihte chu a hlawhtlinna hmuh tur a awm ta silo. Chak taka kal takngial pawh thei lo va i awm thinte khân chunglam khi min dem tir lek lek thin. Amaherawhchu, a tuartu ber hian lungawina kim i hmu tlat thin si khân vanduai rau raua i vanneihna min hmuh nawn tir fo thin. Tunah zawng i sawi reng thin Vanramah chuan he leia i tih theih ngai loh duhtâwka tlan leh zuante kha i thei tawh âwm si a, i hlim viauin ka ring a ni.

          Vawiinah, Arsi êng mâwi takah chantîr i lo ni ta a. I nun tawi mahse, nang zawngin chhui tlâk hniak duhawm i hnutchhiah a ni. I sakruang ina minchhuasan ni hi, 'I thihni' kan ti phal lo; 'Nun vâwrtâwp hmanga thu i sawi Ni' a ni zâwk e. Zâm lote'n chu hmun mawi chu pan ta la, thlarau thianghlim chuan a hruai zêl ang che a, nakinah i lawina run in nuam Krista kiang atang ngei chuan min la rawn hmuak ve dawn nia.

          Nang ber a hruai tak daihah che chuan i nu leh pa, i û leh naute hi Lalpa'n a hlamchhiah lo vang chu maw. Thianpa, hmun ruak i hnutchhiah zau dawn mang e, ka ti!

          "Mangtha/Anih leh mai aw" tih tawngkam hman hi, tun tum tluk rêngrênga har tih ni ka la nei ngailo. Hring kan chan chhûng hian mitin thinlungah lusûnna ko nghâwngkawl chu bâtin a awm a, "Thianpa, ka va'n ngai thin tak che êm!!!", tiin ka thinlung a rûm chhuak fo tawh dawn a nih hi. Rotlawmlo, i pamhmai lua e!

          Vui ni chu lêmang der ta la,
Hringmi zingah lo kir leh rawh.
          Kir tiang rêl a rem loh paw'n,
Tawnmangah tal lo lêng rawh aw.




HLAWNCHHING

Monday, 12 September 2016

MUPUI

          Mupuite hi kum 70 chuang an dam thei a. Mahse, kum 70 dam thleng tûr chuan kum 30-40 inkârah dunthlan tûr harsa tak an nei a ni. An tin hriam tak leh an hmul leh thla khawng takte chuan chuai hun an nei a. Tin thar leh thla thar khawng tha tak nei leh tûr chuan hreawm tam tak an tawrh a ngai a ni. Chutiang hunah chuan duhthlan tûr pahnih chauh an nei a - Thih emaw harsatna tam tak tuarchhuak a kum tam tak dam leh theihna a ni. Mupui chu tlâng sâng chhengchhe tak, lung tam tak awmnaah a thlawh a ngai a. Chu tlâng chhengchhe taka lungah chuan a tin chu thi phunga a hai thlâk vek a ngai a ni. Chu mai chu a la nilo, a thla khawng tak thin, tliak chhe nuai tawhte pawh chu a hmui hriam taka a chuh phawi vek a ngai a ni. Thil nuam leh awlsam tak zawng a ni hauh lo vang. A tin leh a thla khawng takte a tlâk vek hnu chuan a hmui hriam tak pawh a thai tlâk leh a ngai a ni. Chutia a tin, a thla, a hmul leh a hmui a tlâk vek hnu chuan thlawk thei lovin thla tam tak a awm a ngai a. Chûng zawng zawng chu a rawn chawr thar leh hnu chuan a note ang maia siamthara awmin, hrisel leh chak takin kum tam tak a dam phah leh thin a ni.

          Awle, keini mihringte pawh hian hlawhtlinna chang tûr chuan harsatna tam tak kan paltlang a ngaih châng a awm fo thin. Hmasawn tûr leh hmalam pan tûr chuan kan tih thinte leh kan awmdan thinte pawh bânsan a, kan tih ngai loh thilte pawh kan tih a lo ngai thin a ni. Kan nunhluite, kan hmânlai thilte leh kan hun liam tawhte chu theihnghilh ngam a, huaisen taka kan hmalama chona thar hmachhawn ngam hi hmasâwnna leh hlawhtlinna kawng pawimawh berte zinga mi a ni.





HLAWNCHHING