Wednesday, 28 February 2018

HMANGAIHNA NGÊNNGAWL

HMANGAIHNA NGÊNNGAWL (Poetry)

                                                HC Lalramdina



I mi lêm lohvin ka huaisâr ngam lova
I mi koh lovin ka chhâwn ngam si lo che
I thinlung chhûngril berah min awm tir la min ko țhîn ta che?

I lungdum nân hian, vân Angel aw mawi leh
Serafim te rimawi pawh phût la
Thihna thlân thim pêlin ka han dil ang

Aw... ka lungdumtu, hnarna ânkâ min hlân lo la
I tân ka tlin loh paw'n, bûklung chu bumin min bûk tling ta che?
Nang lo ka duh zalêng dang an awm si lo

Ka tâwnah nuthai changin hringnun min chhiar pui ta che?
Hmangaihna ngênngawl thu taka thuam hi
Mawilo takin i hnungchhawn mai dâwn em ni?

Dedicated to - SangSangi Loreanna Tlau


                         HLAWNCHHING

Monday, 26 February 2018

HLAWNCHHING ȚAH HLA -5

HLAWNCHHING ȚAH HLA - 5


                    ZÎNGȚIAN ȚAH HLA

                                                HC Lalramdina



Aw zîng chimawm,...

Chhûn khawhar bâk herchhuahpui tûr nei silo hi
Eng vânga vâr hmanhmawh viau țhîn nge maw i nih le?
Mahni maia chhûn khawhar hman chu i zuam bîk lo nge
Hlim taka nui ve tûra tawnmang chauh lo chu beisei tûr nei tawhlo tena an duhthusâm khawvêl an chên tûr chu i thîk em ni zâwk?


                         HLAWNCHHING

Thursday, 22 February 2018

KÂR A HLA; HNAI MAHSE

KÂR A HLA; HNAI MAHSE (Poetry)

                                                HC Lalramdina



Kâr hlaa țuan silo hian maw
Kan kâr hi a va hla țhîn êm!
Kâr hlaa țuan silo hian maw
Biak phâk rêng i ni tawh silo

Kâr a hla lua e, hnâi mahse
Kâr hlaa i țuan avânga
Kan kâr hi hla chu ni sela
Suihlunglên ka tuar nêp tûr a

Țuanna vângkhua zawng hmun mahse
Tui ang luang hmun thei tawh si lo
I liamna mual thui lo mahse
Auh phâk i ni tawh silo maw?


                         HLAWNCHHING



Sunday, 18 February 2018

KA NGAI BER CHE

KA NGAI BER CHE (Article)


                                                HC Lalramdina


          Kum hnih a vei ta reng mai... Tlante, ka ngai țhîn lutuk che a sin! Ka la hre reng mai, vawiin hi kan intawnna ni champha kum hnihna (18.2.2016) a ni. Kum hnih lai liam tawh mahse, ka ngaihtuahnaah i châm reng țhîn. I hmêl hmuh a, i aw hriat leh ka châk țhîn lutuk a sin. Khawiah nge i awm tâk daih le? I țha ang chu maw? I chanchin ka hriat lohna a va rei ta êm! Min ngai ve țhîn ang che maw? Kei chuan ka ngai țhîn lutuk che a sin! Ka ngai vawng vawng che.



          Hun reilotê chhûng atân chauh (Kâr khat chhûng atân chauh) kan intawng a. Kâr khat chhûng chauh mai ni lovin, kumkhuain awmdûn thei ila tia duhthu kan sâmte kha 'Hun nunrâwng' tak chuan min pawt țhen ta si a. Tunah chuan nun hlui mai an chang zo ta. Kohkîr theih a ni tawh silo. Ka ngai che, ka ngai lutuk che a sin.

          Zân a lo thlenin nang ngai a zual a, zân rei tak thlengin ka ngaihtuah che a. Chhûn a lo nihin engtin nge hun i hman ve ang aw... tih ngaihtuahin, nilêngin ka rilrûin ka suangtuah țhîn che a sin. Kan nun hlui, ka thinlunga hlui ve thei silo te ka chhuikîr a, kan intawn tirha ka hlim zia te, reilotê kan awmdun chhûnga enghelh nei hauh lova kan hlim lai hunte kha... Kan hlim hun reilotê chhûnga he khawvêl țawp tawh tak hi mawi ka tih zia leh ka thlâkhlelh si zia te, i kianga ka awm laia chhûn leh zân tâwi ka tih țhin zia te, hun i nawr kal thei emaw tih mai tûra a liam chak ka tih țhin zia te, i zâra nun ka thlâkhlelh zia te kha. He khawvêl hian khâng kan hlim lai hunte kha a her liampui chak lutuk a ni ti raw?

          Hlim takin kan intawng a, hun reilotêah kan ințhen a lo ngai ta si a. Mittui tla zawih zawih chunga kan invai liam a lo ngai ta kha ka nuna ka thil tawnte zîngah chuan hreawm ka la tih ber țum a nih hial ka ring. Khua hmuna lêng lo nafam chu ințhen a țûl țhîn si a. Nitin, zantin phone call leh sms hmanga inbiain chanchin kan inhrilh dûn țhîn kha a ni a. Hlim taka i awm thu ka hriatte khân ka lo lawm ve êm êm ringawt a. I chanchin ka hriat loh apiangin ka thaw a ipik a. I hah apiangin ka thâwk a lo rang ve zêl a, i chauh thu ka hriat apiangin ka hringnun hi a chau ve zêl țhîn kha a ni a. Khatia tlai lam dâr 5/6 vêl a lo rîka, nilênga kan hun hman dânte inhrilh tûra kan inbiak țhin lai te kha ka va ngai thar țhîn tak êm! Tunah erawh chuan ka phone rêng rêng hi a ri ngai ta lova, "Ka ngai che a sin," i tih thâwm hriat tûr a awm tawh si lo. "Ka number hi ka thlâk miah lovang, chhan țha tak avânga ka lo thlâk ta a nih pawhin ka hrilh dâwn che nia," min tih kha, i number pawh a pahhnihin ka la nei a, mahse, biak tlang theih i ni ta si lo. Eng vâng nge? I chungah eng thil nge thleng ta le? Chanchin engkim min hrilh țhîntu khân, chhan leh vâng engmah min hrilh lovin min ngawihbosan ta mai si a. Min va tihrilhhai ve le? Ka chan tûr hi min dâwnpui miah lo em ni?

          Tunah chuan kan kâr a hlain mual tam takin min kar dan tawh si a. He nun khawhar tak hian vawi tam tak ka ngaihzia che hrilh nawn leh che ka duh țhîn. Mahse, min chhâng tûr i awm tawh silo. Nang chu i țha ang tiraw? A ngaitêin keimah bawk ka lo inngaihtuah leh țhîn. Kan ințhen hmaa (Kan awmdun lai) i nundân ang khân i la nung reng nge, nun thar neiin khawvêl thar i din tawh zâwk???

          Engkim mai hian nang min ngaihtir a. Râl khat hla deuhva tlâng lo lang ruih te, țhâl romei zâm riai te, chhûn Ni sa vawl vawl te, ramngaw hmun hring dup mai te hian ka lung an tilêng êm êm țhîn a. Zâna Thla êng ruih mai te, Arsi chhiarsên loh êng tuar mai te, chhûm kal delh delh te, thlasik kawng lang uarh mai te hian ka lung an tilêng êm êm thin. Chûngte chu emaw ka lung tilêngtu ka lo ti thin; A lo ni lo! Ka lunglênna hi nang ngaih vâng zâwk a lo ni!

          He thil, nang ngaih vânga lunglênna, min kiansan khat êm êm mai hi engtia han tih tûr nge ni ang le? Ka dam chhûng zawng hian mi zui zêl dâwn em ni? He hringnun ka hman chhûng zawng hian min tirethei reng ringawt dâwn em ni le? Aw... vawikhat tal i aw hre leh thei ila, ka lunglênna leh khawharnate hi hrilh che ila, nang chuan min hnêm thei leh êm êm âwm si a. I kianga awm leh theih ka van châk tehlul êm! Min ngai a ni tih min hrilh leh la, keipawn ka ngaih zia che hi ka hrilh nawn mawlh mawlh ang che. Mahse, chu ka duhthusâmte chu he lei hreawma ka awm chhûng hi chuan, engtik lai mah hian a thleng tawh dâwn lo em ni ang le? Ka ngai thei lutuk che a sin! Ka ngai lutuk che.

          I taksa chu ka hmuh theihin awm tawh lo mahse, i hlimthlâ leh i duhawmna chu he ka thinlung, mitthla leh suangtuahnaah hian a châm reng a ni. Kan nunhlui chhuikîra suangtuahna nêna lâikhum ka zâl chângte hian lunglên vânga bianga mittui lo luang thla raih raih chuan nang ngaih min tizual țhîn. He khawvêla hmu leh ngai tawhlo tûra ka suangtuah châng che hian, ka thinlung hi rûmin a țap fo țhîn. Thil thleng engkim hi a tak taka dah theih loh châng ka nei fo va, thil theih loh tûra ka ngaih țhinte pawh hi thlâk danglamin a awm fo bawk a. Engkim hi thil thleng thei a nih si chuan nang nêna intawng leh tûr hian kum maktaduai engzâta tam hi nge a ral ngai ang le??? Nang tawn leh nân hian engtiang chiaha rei hi nge hringnun piahlamah pawh hian ka nghah ngai ang che aw??? Vawikhat chauh tal intawng leh ila lungmuang takin pialrâl lamtluang ka zawh thei tûr a.

          Ka ngaihtuahna zawng zawngte hi i hnênah a awm a, ka ngai che a, ka ngai ber fo vang che.


                         HLAWNCHHING

Friday, 16 February 2018

KÂNGMEI LAKA FIMKHURNA HAPTA

KÂNGMEI LAKA FIMKHURNA HAPTA (Article)

                                                HC Lalramdina


          Kum 2018, February thla kan chuangkai chauh va, khua a rovin a țhâl leh ta hle mai a, kângmei chhuak (In kâng) hriat tûr a awm leh ta zauh zauh mai. Mi tinte eng tiang kawngin nge fimkhur kan ngaih tih chu hai rual a ni lo. Khawtlâng hruaitute an tlangau dum dum a, tin, chanchin buah pawh In kâng chhiar tûr a awm leh ta nual mai a, mi tinte hi kâng mei lakah kan fimkhur a țûl takzet a ni.



          Țhâl lai hian ruah tui kan hmuh loh rei tawh avângin khua a ro êm êm a, kângmei chhuah awlsam lai tak a ni țhîn. Chuvâng chuan, hetih hun lai hian kângmei chhuak thei tûr lakah mi tinte kan fimkhur tlân a țûl hle a ni. Kângmei hi engtik lai pawha chhuak thei chu ni bawk mahse, tûn ang hun lai hian khua a ro êm avâng hian fimkhur zual a ngaih hun lai tak a ni tih hriaa mi tinte kângmei chhuak mai thei tûr lakah hian kan invên ngun hle a țûl a ni. Khua a ro hle a, ruah han sur ve te lah a tialh duhtu lek a ni mai a, meisiin thil a khawih pawi theih zia hre rengin mi tinte i fimkhur teh ang u.

          Kan ramngaw, thing leh mau leh nungcha tinrêngte suattu ber kan rama kângmei chhuak țhîn tihtâwp hi siamtu Pathian laka kan bat a ni tih kan hriat tlân țheuh hi a pawimawh hle mai.Thing leh maute hi kan nunna hnar, boruak țha te, tui tlan tûrte leh nitina kan khawsakna kawnga kan mamawh tinrêngte min petu an ni a, kan ramngawte tikâng lo tûra theihtâwp chhuaha hma la theuh turin kan inngên a ni.

          Ram kâng laka kan lo fihlîm zâwk nân Mizoram Sâwrkârin Lo leh Huan hâl hun tûr ruahmanna a siam țhîn a. He thupêk hi Lo leh Huan hâl tûr neite chuan zâwm țheuh ila, mei kawng pawh țha takin sial țheuh thei ila a duhawm hle mai. Ramngaw kan humhalha kan tikâng lo a nih chuan keimahni tân mai bâkah kan tu leh fate tân ram kan humhalh tihna a ni a. Ram tikângtu chuan hnam a timualphoin, ram hmêl a tibâl a, chuvâng chuan mi tinte i fimkhur tlâng ang u.

          Kângmei avânga mihring nunna hial chân tate, in leh lo, bungrua zawng zawng pawh chuh hman miah lova chân tate an awm țhîn, a pawi hle mai. Tam tak hi chu vânduaina tâwk ve hrim hrimte pawh an awm laiin, țhenkhat erawh hi chu fimkhur loh vângte pawh a tih theih ve âwm e. Chuvângin, mi tin kan fimkhur tlân hi kan himna pakhat a ni tih kan hriat a țha âwm e. Fimkhurah fimkhur luat a awm love.

"Lungngaihna i pumpelh theih nân - Kângmei lakah fimkhur ang che"



                         HLAWNCHHING

Wednesday, 14 February 2018

HLAWNCHHING QUOTE - 5

HLAWNCHHING QUOTE - 5 (Valentine's Day Special Quote)


               THIANGHLIM TAKIN

                                                HC Lalramdina



A ngaihtuahnate chu lâk pên sak la;
          A thianghlimna ni lovin

A taksa ni lovin
          A thinlung erawh chu khawih la

Mittui luan tîrtu ni lovin
          Hlimna petu ni zâwk ang che



Vawikhat hmingchhiat hian damchhûng a daih țhîn
Damlai hremhmuna chênga mittui nên i hringnun i hman lo nân
Hmangaihtu der chu hlat la, kian san rawh


                         HLAWNCHHING

Tuesday, 13 February 2018

LÎRTHEI KHALH FIMKHURNA HAPTA

LÎRTHEI KHALH FIMKHURNA HAPTA (Article)

                                                HC Lalramdina


          Tûnlaia mihring khawsak chêtvêl nâna kan hman tam ber chu lîrthei hi a ni mai âwm e. Lîrthei a pung zêl a, chesual an pung zêl bawk. Lîrthei laka mitinte kan him tlân lehzual theihna tûra Sorkar in a bîka "Road Safety Week" kumtina a buatsaih țhîn hi thil lâwmawm tak a ni. Tûn kârah pawh hian chu hapta chu Mizoram pumah hman mêk a ni a. He hapta hian lîrthei enkawltute leh lîrthei hmangtute tân kum tluana fimkhurna leh himna thlentu ni thei se a duhawm khawp mai.



          Ramin hma a sâwn zêl a, lîrthei pawh a pung zêl a, lîrthei khalh thiam hrim hrim pawh kan tam ta hle mai. Amaherawhchu, dânin a phût anga him leh rintlâka khalh dân hriatna kawngah erawh chuan hmasâwnna tûr kan la ngah hlein a lang. Driver kan tih hian khualzin leh bungraw phurtu lîrthei khalhtute ringawt kan rilruah a awm ang tih a hlauhawm a, lîrthei tam zâwk hi chu mimal leh chhûngkaw bil ta a ni a. Mahni ta a nih hre rân chunga mahnia lo inzir thiam ve mai te kan nih fur bawk si avângin mimal lîrthei khalhtu dân hriat leh fimkhur thua ngaihtuahawm tak tak kan tam hle âwm e.

          Lîrthei chêtsual chhan hi a inang lova, pawlawhna, thiam chian hmaa khalh, ruih nei chunga khalh, khalh chak lutuk te, tih palh hrim hrim leh lîrthei țhat tâwk loh vângte a ni tlângpui. Lîrthei khalhtu thiam loh vâng pawhin midangin vânduaina an tâwk țhîn bawk. Mahni fimkhur mah ila, midang fimkhur loh luat avângin chhiatna a thleng țhîn bawk a; hei hian khawlaia kea kalte pawh a huam a ni. Lîrthei khalhtu tam takte hi chuan dawhtheihna an la tlachham deuh hian a lang a, chêtsualna tam tak hi chu dawhtheihna hmanga umbo theih a niin a lang. Lîrthei khaltu dang leh kea kalte himna hi lîrthei khalhtu mawhphurhna a ni a. Chêtsualna thlentirtu tam berte chu pumpelh theih a nih laiin, tam tak hi chu lîrthei enkawltuten dân an palzût vângte leh lîrthei khawl enkawl țhat tâwk loh vânga thleng țhîn a ni bawk.

          Lîrthei neitu, a bîkin țhalai lamah "Two Wheeler" khalhtu zînga tam tak chuan an mawhphurhna an hre lo țhîn a, tlân chak hian mi a tizauthau a, țhalai tha za zek zawk tân chuan thil nuam tak pawh a ni ang. Amaherawhchu, midang pawi khawih thei dinhmunah kan ding reng a ni tih hi theihnghilh lo ila. Lîrthei-in a chîl/sut hlum te zîngah chhûng khat eizawngtu an awm thei a, a nghawng a na a, a tuartu chhûngte'n an nih tûr an nih theih loh phah thei a ni. Lîrthei khalhtute'n an phurh leh midang himna chu an kutah a awm tih an pawm thiam tûr a ni. Nu leh pate pawhin mahni fate țheuh khauh zâwka thunun a țûl châng a awm ang.

          Lîrthei khalh hi eizawnna chi khat a ni a, hna zahawm tak a ni. Ram dang mi leh mikhualte tân Mizote hmel tilangtu pawimawh tak an nih avângin rinawm tak leh hawihhâwm tak leh fimkhur takin lîrthei hi khalh țheuh i tum ang u. Lîrthei khalha eizawngtu nih avânga bâl tak leh țawp taka awm tûr a ni lova, mahni phâk ang tâwka mawi, fai leh zahawma taka inchei țhin tûr a ni.

          Sâwrkârin dân a siam țhîn hi sâwrkâr leh mimal hlâwkna tûr nilovin mipui nâwlpuite himna tûr a ngaituah vâng a ni a, a zâwmtu ni zêl tûrin lîrthei khaltute inbuatsaih ila. Lîrthei a lo pung zêl a, kan kawng erawh a țhang ve si lova, mipui nâwlpuiin harsatna an tawh loh nan leh an lo him zâwk nân lirthei tlân dân tûr leh hûn dân tûrte pawh, thuneituten an tihdanglam a ngai fo țhîn, kalphung thar siam a awm pawhin zâwma, tihlawhtlingtu ni zêl tûrin inbuatsaih bawk ila.

          Driver nih hian motor khalh kal ringawt ni lovin a enkawl faite, passengerte tâna mi țangkai nihte hi a huam tel vek a, hawihhâwm chhuah nachâng hriat a țûl hle bawk. Zu rui chunga lîrthei khalh lo tûrin leh fimkhur taka lîrthei khalh țhin tûrin kan inngên a. Lîrthei neiha, a khalh phalna neih avâng ngawtin kan duh dânin lîrthei kan khalh tûr a ni lova, dânin min phût angin lîrthei kan khalh țhîn tûr a ni. Lîrthei khaltute fimkhur loh avânga chêtsualna hi a tam ber avângin lîrthei khalhtuten kan tih tûr leh tih loh tûrte kan hriat a țûl bawk a ni. Pasenger phur țhînte hian mawhphurhna sâng tak an nei a, mihring nunna hlu tak hi an mawhphurhna ah thui tak innghat a nih țhin avângin holâm taka ngai lova, rilru leh ngaihtuahna zawng zawng sêng ila, chêtsualna a thlen tlêm phah ngei ang.

          Tin, mipuite pawh hian lîrthei khalhtute hi nasa takin kan țanpui thei a ni tih hriain, kawngpui a lo thâwl zâwk nân kawngsira lîrthei dahte leh insakna bungrua kawngpui dîpa dahte hi sim a hun tawh khawp mai. Kawngpui sira motor workshop neite pawhin a hnawk lo thei ang bera an motor siamte dah țhîn bawk se la. Tin, sâwrkâr pawhin lîrthei laka chêtsualna a lo tlêm zâwk nân kawng pêngṭhuam pawimawh bîkah te road sign tam zâwk târ belh ta se la, hei hian lîrthei chêtsualna thleng thei lakah nasa takin lîrthei khalhtute a puih ngei ka ring tlat a ni.

"Lungngaihna i pumpelh theih nân - Lîrthei khalh fimkhur ang che"



                         HLAWNCHHING